Veritas Psikiyatri Blog Sayfası

“Fobi” terimi, belli bazı nesne ve olaylar karşısında ortaya çıkan belirtilere işaret eder. Özgül fobi, ya da daha genel adıyla basit fobi, genelde hiç tehlikesi olmayan ya da çok az tehlikesi olan bir nesne ya da durum karşısında yaşanan, uzun süreli ve nedensiz korku olarak tanımlanabilir. Bu nesne ve durumların düşüncesi de aynı nedensiz korku tepkisini meydana getirmektedir. Nesne ya da olayla karşılaşmak, anında tepkiyi getirip, kişinin ağır bir anksiyeteyle boğuşmasına sebep olmaktadır. Ya da kişi olay veya nesneden tamamen uzaklaşmaktadır. Fobinin ya da fobiye sebep olan durumdan kaçınmanın yol açtığı mutsuzluk kişinin yaşam fonksiyonlarını gözle görülür ölçüde etkileyebilmektedir. Basit fobisi olan bir yetişkin hissettiği korkunun gerektiğinden fazla ve nedensiz olduğunun bilincinde olsa da bu korkunun üstesinden gelememektedir. Korkulan nesne veya olaya göre, farklı fobi çeşitleri vardır. Bunlar: • Hayvan Fobileri: Örnek olarak, köpek, kedi, yılan, böcekler ya da fareden korkmak sayılabilir.Hayvan fobileri en yaygın fobi türüdür. • Durumsal Fobiler: Bu, belli bazı durumlara karşı duyulan korkudur. Örneğin uçma, araba kullanma, arabada ya da toplu taşıma aracında yolculuk etme, köprü ya da tünelden geçme, kapalı bir yerde bulunma korkuları gibi... • Doğal Çevresel Fobiler: Fırtına, yükseklik, su korkusu gibi • Kan- Enjeksiyon- Yaralanma Fobileri: Yaralanma korkusu ya da kan alımı gibi damardan yapılan tıbbi müdahalelerde kan görmekten korkmak gibi • Diğer Fobiler: Düşmekten, yüksek seslerden, palyaçolar gibi kostümlü kişilerden korkmak gibi... Bir kişi birden fazla basit fobiye sahip olabilmektedir. Basit fobinin belirtirleri nelerdir? Belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz: • Bir nesne ya da duruma karşı duyulan abartılı ve mantıksız, nedensiz korku • Nesne ya da durumdan sürekli kaçınmak ya da bunlarla karşılaşıldığında büyük azap çekmek. • Panik ataktaki fiziksel semptomlar: Kalp çarpıntısı, mide bulantısı ya da ishal, terleme, titreme, irkilme, uyuşukluk ya da uyuşma, vücutta karıncalanma, nefes darlığı,baş dönmesi, boğuluyormuş gibi hissetme. • Beklenen anksiyete: Zaman içinde korkulan durum ya da nesneyle karşılaşmanın gerginlik yaratıyor olması ve önceden de bu karşılaşmaların kaygıyla beklenmesi. (Örneğin köpek fobisi olan bir kişi yürüyüşe çıkmaktan kaçınıyor olabilir çünkü sokakta köpek görebileceğinden korkmaktadır.) Basit fobisi olan çocuklar ise anksiyetelerini ağlayarak, ebeveynine yapışarak ya da sinir krizine benzer bir nöbetle gösterirler. Basit fobilerin görülme sıklığı nedir? Detay için tıklayınız.. Veritas Psikiyatri PDF Arşivi

Obsesif kompulsif bozukluk (0KB), kişileri sürekli tekrarlayan, sonsuz düşünce ve hareket çemberleri içine hapseden, oldukça ketleyici bir anksiyete bozukluğu türüdür. Obsesyonlar (saplantılar) ve kompulsiyonlar (zorlantılar) ile karakterizedir. OKB’si olan kişiler tekrar eden ve sıkıntı yaratan, kontrol edemedikleri düşünce, korku ya da imajların (obsesyonlarin) esiri olmuşlardır. Bu düşüncelerden kaynaklanan anksiyete kişiyi bazı ritüelleri ya da rutinleri (kompulsiyonlar, zorlantılar) sergilemeye iter. Kompulsif davranışlar ve ritüeller çoğunlukla obsesif düşüncelerden kurtulmak ve onları engellemek amacıyla yapılır. Ritüeller obsesif düşünceyi geçici olarak durdursa da kişi, obsesif düşünce tekrarladığında bu davranışı tekrar yapmak zorundadır. Bu saplantı ve zorlantılar zinciri gün içinde kişinin saatlerini almaya kadar gidebilir ve normal aktivitelerini önemli ölçüde zedeler, engeller. 0KB tanısı almış olan bir kişi obsesyon ve kompulsiyonlarının anlamsız ve gerçekçi olmadığının farkında olabilir ama kendisini alıkoyamaz. OKB’nin belirtileri nelerdir? 0KB semptomları yani obsesyonlar ve kompulsiyonlar çok çeşitli olabilir. Sık görülen obsesyonlar: • Mikroplardan kaynaklanan kirlilik ve kontaminasyon, bozulma korkusu • Başkalarına zarar verme korkusu • Aşağılanma ya da sosyal olarak kabul edilemez bir davranışa uğrama korkusu • Kötü ya da günahkar düşüncelere sahip olma korkusu • Düzen, simetri ve kesinlik ihtiyacı • Abartılı şüphe duyma ve sabit güven ihtiyacı Sık görülen kompulsiyonlar: • Tekrar tekrar yıkanmak, duş almak ya da elleri yıkamak • El sıkışmayı ya da kapı tokmaklarına dokunmayı reddetmek • Tekrar tekrar kilit ya da ocak gibi şeyleri kontrol etmek • Rutin işler sırasında sürekli sayı saymak (içten ya da sesli) • Eşyaları, nesneleri aynı şekilde düzenlemek • Yemeği belli bir sıraya göre yemek Detay için tıklayınız Veritas Psikiyatri PDF Arşivi

Akut Stres Bozukluğunun Tanımı Nedir? Kişi, yaşamsal bir tehdit ya da gerçek bir ölüm içeren bir olaya şahit ya da dahil olduysa, kendisine ya da başkalarına karşı fiziksel şiddet veya yaralama gerçekleştiyse ve kişinin bu olayı takip eden bir ay içinde korku ve çaresizlik içeren tepkiler verdiği gözlemleniyorsa akut stres bozukluğu ortaya çıkmaktadır. Tanı, post travmatik stres bozukluğu gözlemlenen kişileri ayırt edebilmek için geliştirilmiştir. Bu bozukluk, yeni bir tür olmasına karşın, yıllardır “kabuk şoku” (shell shock) olarak adlandırıldığı bilinmekteydi. Ayrıca yalnızca, Amerikan iç savaşından dönen askerlerde görüldüğü için, askerlere özgü bir durum olduğu düşünülmekteyken, sivillerde de bu rahatsızlığa rastlanabileceği anlaşılmıştır. Akut stres bozukluğu kısa süre önce tam olarak aydınlanan bir konudur. Çünkü bir travma yaşadıktan sonra kişilerde post travmatik stres bozukluğuna benzer belirtiler de görülebilmektedir. Travmanın hem tıbbi hem de psikiyatrik açıklamaları bulunmaktadır. Tıbben travma, vücutta ciddi ve kritik yaralanma, şok ya da hasar oluşmasına işaret etmektedir. Bu açıklama genellikle acil serviste kullanılan bir alanı tanımlamaktadır. Psikiyatride travma, duygusal acı veren üzücü ya da şok edici ve genellikle uzun süreli fiziksel veya ruhsal etkiler oluşturan tecrübeleri karşılayan farklı bir anlama denk gelmektedir. Psikiyatrik travma ya da duygusal hasar, aslında uç bir olaya verilebilecek normal bir tepkidir. Beynin derinliklerindeki yapılarda tutulan stres yaratıcı olayla ilgili duygusal anılar oluşturmayı kapsar. Yaygın olarak, travmatik olay ne kadar doğrudan yaşanırsa, duygusal hasar alma riskinin de o denli yüksek olacağına inanılmaktadır. Sınıfta gerçekleşen bir silahlı yaralama olayını ele alırsak, yaralanan öğrenci en ağır duygusal hasarı alacaktır. Sınıf arkadaşının yaralandığını gören öğrenci de, olay gerçekleştiğinde okulun başka bir kısmında bulunan diğer bir öğrenciye oranla daha fazla etkilenmiş olacaktır. Ancak ikinci elden şiddete maruz kalmak bile çok travmatik olacaktır. Bu nedenle şiddete ya da bir afete, yalnızca medya vasıtasıyla bile olsa tanık olmuş tüm çocuk ve ergenlerin, duygusal sıkıntılar yaşayıp yaşamadıkları anlamında dikkatlice izlenmeleri gerekmektedir. Akut Stres Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir? Akut stres bozukluğu tanısı koymak için, yaşanan travmadan sonraki bir ay içinde belirtilerin iki gün ya da dört haftalık bir süre boyunca görülebilmesi gerekmektedir. Bir kişide akut stres bozukluğu olduğunu söyleyebilmek için, kişide gözlenen belirtilerin başka bir ruhsal ya da tıbbi rahatsızlık ile açıklanamaması gerekmektedir. Eğer belirtilerin görülme süresi bir ayı geçerse, yaşanan rahatsızlığın adı artık post travmatik stres bozukluğu olacaktır. Belirtiler arasında aşağıdakiler sayılabilmektedir: Detay için tıklayın Veritas PDF Arşivi

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı tarafından yürütülen "Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklarda Gen-Çevre Etkileşimi" konulu projeyle, İzmir’in rlarının haritası çıkarılacak. İZMİR’de ilk kez gerçekleştirilecek çalışmayla değişik gelir ve kentleşme düzeyi olan semtlerde psikiyatrik bozuklukların taranmasının amaçlandığını açıklayan Proje Yürütücüsü ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hayriye Elbi Mete, projenin Ege ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden öğretim üyelerinin dahil olduğu geniş bir araştırma ekibi tarafından yürütüldüğünü söyledi. Mete, TÜBİTAK destekli projenin, İzmir kent merkezini temsil eden 6 bin hanede devam edeceğini kaydedeke "Proje İzmir’de vatandaşlarımızın sosyodemografik bilgilerinin yanısıra toplumsal açıdan önem taşıyan bazı psikiyatrik rahatsızlıkların toplumdaki yaygınlığı açısından da bilgiler sunacak" dedi. Ege Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı’ndaki uzmanlar tarafından psikolog, hemşire, sağlık personelinden oluşan 10 kişilik bir ekibin özel olarak proje hakkında eğitildiğini kaydeden Prof. Mete, "Bu sayede kişilerde psikiyatrik bozukluklara özellikle de şizofreniye neden olan sosyal faktörler tanımlanabilecek. Bireylerin sosyal konumlarının ve yaşadıkları şehir bölgelerinin bazı psikiyatrik bozukluklara neden olup olmadğını belirlemeyi istiyoruz" diye konuştu. Projenin araştırma ekibinde Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Feride Aksu, Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Köksal Alptekin, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Ferda Özkınay, Uzman Dr. Hüseyin Onay, Psikiyatri Anabilim Dalı’ndan Dr. İbrahim Tolga Binmay yer alıyor. Kaynak: İZMİR (DHA)

Neredeyse her gün sigaranın yeni bir zararı keşfediliyor. Son olarak Hollandalı bilim adamlarının yaptığı araştırmayla, sigara içen kişilerde Alzheimer veya bunama riskinin, sigara içmeyen veya sigarayı bırakmış kişilere göre yüzde 50 daha fazla olduğu belirlendi! 7 yıl süren araştırmada 55 yaş ve üzeri 7 bin kişiye ait verileri inceleyen bilim adamları, 706 kişide bunama geliştiğini tespit etti. Araştırmacılar, sigara içen kişilerde yüzde 50 oranında daha fazla bunama görüldüğünü belirtiyorlar. Hollanda’da bulunan Erasmus Tıp Merkezi’nden Dr. Monique Breteler, sigaranın serebrovasküler hastalık riskini artırdığını belirterek, şu açıklamalarda bulunuyor: “Bunamanın sebeplerinden biri de serebrovasküler hastalıklardır. Ayrıca sigara içen kişilerde büyük ölçüde oksidatif stres görülüyor ve Alzheimer hastalığında da yüksek oranda oksidatif strese rastlıyoruz. Oksidatif stres, kan damarlarındaki hücrelere zarar verebiliyor ve bu durumda damar sertliği ortaya çıkıyor.” Artık kanserden, iktidarsızlıktan veya kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskinden etkilenmeyen tiryakileri bunama riski korkutur mu bilemiyoruz…

Hacettepe Üniversitesi’nce yapılan bir araştırmaya göre, aşırı televizyon izleme alışkanlığı çocuklarda uyku bozukluğuna yol açıyor. Araştırmaya göre, yatmadan önce televizyon izlenmesi sonucunda parlak ışığın uyku/uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin salgısını baskılaması veya yayında yer alan şiddetin olumsuz etki oluşturması, uyku sorunlarının ortaya çıkmasına neden oluyor. Uzmanlar, 2 yaşından küçük çocukların televizyon izlememesini, bu yaştan sonra ise günlük sürenin 2 saatle kısıtlanmasının gereğini işaret ediyor. Araştırmaya göre, ana okulundaki çocukların yüzde 65.2’si, ilk öğretimdekilerin ise yüzde 57.7’si günde 2 saatten fazla televizyon izliyor. Çocukların yüzde 25.4’ünün 2 yaşından önce televizyon izlemeye başladığı, yüzde 29.1’inin de televizyonu tek başına izlediği belirlendi. Televizyonun çocuklarda yarattığı etkilerin de irdelendiği araştırmaya göre, aileler, televizyonun çocuklarının genel kültürünü artırdığını, eğitimine katkıda bulunduğunu, toplumu tanımasını sağladığını, espri ve dil yeteneklerini geliştirdiğini, görsel algısını artırdığını, gelişimini hızlandırdığını düşünüyor. Ailelere göre, televizyon çocuklarda anti-sosyallik, arkadaşlarıyla ilişkilerde olumsuzluk, gereksiz korkular, duygu sömürüsü, şiddete eğilim, uykusuzluk, tembellik, okuma alışkanlığı ve sorumluluk duygusunun gelişmemesi ve yaratıcılığın azalması gibi sonuçlar da ortaya çıkarıyor. Televizyonda çocukları en fazla etkileyen şiddet türleri sırasıyla şöyle: Ölüm-cinayet (yüzde79.9), vücut parçaları (yüzde 79.5), kavgalar ve dayak görüntüleri (yüzde 76.3), çocuklara yönelik saldırganlık görüntüleri (yüzde 75.9), hasta insan (yüzde 74.8), şiddet görüntüleri (yüzde 73.1), hayvanlara yönelik şiddet (yüzde 73), kazalar (yüzde 71.1), aile içi şiddet görüntüleri (yüzde 69.9), ağlama-çığlık-dehşet sesleri-efektler (yüzde 68), yıkma-yakma-patlatma (yüzde 67.4), soygun-baskın-terör (yüzde63.9), doğal efektler (yüzde 54.6)… Yeri gelince veliler “Bunlar televizyon çocuğu, her şeyi biliyorlar” diyorlar. Ancak görünen o ki, çocuklarımızı televizyonla kontrolsüz şekilde karşı karşıya bırakmaya devam edersek, “televizyon çocuğu” kavramı, “psikolojisi bozulmuş çocuk” anlamında kullanılmaya başlanacak…

Uyku sırasında saatte 5 defadan fazla ve 10 saniyeden uzun süren solunum durmasının, kalp krizi, felç, depresyon ve konsantrasyon kaybı gibi sonuçlar doğurabileceği bildirildi. Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Barlas Aydoğan, yaptığı açıklamada, ''Uyku Apnesi'' bilinen uyku sırasında nefessiz kalmanın, günümüzün en yaygın rahatsızlıklarından biri olduğunu ve ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Aydoğan, üst solunum yolu ve merkezi sinir sisteminin tembelliği ile ortaya çıkan nefessiz kalmanın, genellikle burundaki etler, kıkırdak eğirilikleri, küçük dil ile ilgili sorunlar, bademcikteki büyüme, çenenin küçük olması gibi nedenlerle ortaya çıktığını belirtti. Üst solunum yolunun uyku sırasında tekrar tekrar tıkanması ile kendini gösteren apnenin, kişinin gündelik yaşamını etkileyici, hatta ölümcül riskler taşıyan sonuçlar doğurabileceğini anlatan Prof. Dr. Aydoğan, şöyle konuştu: ''Uyku apnesine maruz kalan kişi, gün içinde aşırı uyku hali, konsantrasyon kaybı yaşar. Bunun yanı sıra sabah dinlenmeden kalkma, horlama, aşırı terleme, sık tuvalete gitme, ağızda kuruluk, dikkat eksikliği, konsantrasyon eksikliği, depresyon da apnenin sonuçlarıdır. Uyku sırasında kalbe düzenli oksijen gitmemesi kalp krizlerine, beyne oksijen gitmemesi ise felçlere neden olabilir. Bu tür şikayetler, göz ardı edilmemeli, kişi mutlaka uyku testine tabi tutulmalı.'' -''SAYISI VE SÜRESİ ÖNEMLİ''- Apnenin, uyku sırasında saatte 5 defadan fazla ve 10 saniyeden uzun süren solunum durması olarak adlandırıldığını belirten Prof. Dr. Barlas Aydoğan, bu sayının artmasının ise hastalığın şiddetini de artıracağını kaydetti. Apnenin tedavi öncesi olarak uzman doktor tarafından gruplandırılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aydoğan, bunun için ise kişinin polisonografi denilen uyku testine tabi tutulması ve tedavisinin de test sonuçlarına göre yapılması gerektiğini bildirdi. Polisonografi ile kişinin gece boyunca, beyin dalgaları, göz hareketleri, solunum sayılarının kontrol edildiğini anlatan Prof. Dr. Aydoğan, değerlendirmeye göre cerrahi müdahale ve ilaçla tedavi yöntemlerinin uygulandığını kaydetti. Prof. Dr. Aydoğan, uyku apnesinden korunmak için aşırı kilonun yanı sıra, alkol, sigara, kafein içeren maddelerden de uzak durulması gerektiğini sözlerine ekledi. Kaynak:TV8