ÖZGÜL FOBiLER
“Fobi” terimi, belli bazı nesne ve olaylar karşısında ortaya çıkan belirtilere işaret eder.
Özgül fobi, ya da daha genel adıyla basit fobi, genelde hiç tehlikesi olmayan ya da çok az tehlikesi olan bir nesne ya da durum karşısında yaşanan, uzun süreli ve nedensiz korku olarak tanımlanabilir. Bu nesne ve durumların düşüncesi de aynı nedensiz korku tepkisini meydana getirmektedir. Nesne ya da olayla karşılaşmak, anında tepkiyi getirip, kişinin ağır bir anksiyeteyle boğuşmasına sebep olmaktadır. Ya da kişi olay veya nesneden tamamen uzaklaşmaktadır. Fobinin ya da fobiye sebep olan durumdan kaçınmanın yol açtığı mutsuzluk kişinin yaşam fonksiyonlarını gözle görülür ölçüde etkileyebilmektedir. Basit fobisi olan bir yetişkin hissettiği korkunun gerektiğinden fazla ve nedensiz olduğunun bilincinde olsa da bu korkunun üstesinden gelememektedir.
Korkulan nesne veya olaya göre, farklı fobi çeşitleri vardır.
Bunlar:
• Hayvan Fobileri: Örnek olarak, köpek, kedi, yılan, böcekler ya da fareden korkmak sayılabilir.Hayvan fobileri en yaygın fobi türüdür.
• Durumsal Fobiler: Bu, belli bazı durumlara karşı duyulan korkudur. Örneğin uçma, araba kullanma, arabada ya da toplu taşıma aracında yolculuk etme, köprü ya da tünelden geçme, kapalı bir yerde bulunma korkuları gibi...
• Doğal Çevresel Fobiler: Fırtına, yükseklik, su korkusu gibi
• Kan- Enjeksiyon- Yaralanma Fobileri: Yaralanma korkusu ya da kan alımı gibi damardan yapılan tıbbi müdahalelerde kan görmekten korkmak gibi
• Diğer Fobiler: Düşmekten, yüksek seslerden, palyaçolar gibi kostümlü kişilerden korkmak gibi...
Bir kişi birden fazla basit fobiye sahip olabilmektedir.
Basit fobinin belirtirleri nelerdir?
Belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bir nesne ya da duruma karşı duyulan abartılı ve mantıksız, nedensiz korku
• Nesne ya da durumdan sürekli kaçınmak ya da bunlarla karşılaşıldığında büyük azap çekmek.
• Panik ataktaki fiziksel semptomlar: Kalp çarpıntısı, mide bulantısı ya da ishal, terleme, titreme, irkilme, uyuşukluk ya da uyuşma, vücutta karıncalanma, nefes darlığı,baş dönmesi, boğuluyormuş gibi hissetme.
• Beklenen anksiyete: Zaman içinde korkulan durum ya da nesneyle karşılaşmanın gerginlik yaratıyor olması ve önceden de bu karşılaşmaların kaygıyla beklenmesi. (Örneğin köpek fobisi olan bir kişi yürüyüşe çıkmaktan kaçınıyor olabilir çünkü sokakta köpek görebileceğinden korkmaktadır.)
Basit fobisi olan çocuklar ise anksiyetelerini ağlayarak, ebeveynine yapışarak ya da sinir krizine benzer bir nöbetle gösterirler.
Basit fobilerin görülme sıklığı nedir?
Detay için tıklayınız.. Veritas Psikiyatri PDF Arşivi
Özgül fobi, ya da daha genel adıyla basit fobi, genelde hiç tehlikesi olmayan ya da çok az tehlikesi olan bir nesne ya da durum karşısında yaşanan, uzun süreli ve nedensiz korku olarak tanımlanabilir. Bu nesne ve durumların düşüncesi de aynı nedensiz korku tepkisini meydana getirmektedir. Nesne ya da olayla karşılaşmak, anında tepkiyi getirip, kişinin ağır bir anksiyeteyle boğuşmasına sebep olmaktadır. Ya da kişi olay veya nesneden tamamen uzaklaşmaktadır. Fobinin ya da fobiye sebep olan durumdan kaçınmanın yol açtığı mutsuzluk kişinin yaşam fonksiyonlarını gözle görülür ölçüde etkileyebilmektedir. Basit fobisi olan bir yetişkin hissettiği korkunun gerektiğinden fazla ve nedensiz olduğunun bilincinde olsa da bu korkunun üstesinden gelememektedir.
Korkulan nesne veya olaya göre, farklı fobi çeşitleri vardır.
Bunlar:
• Hayvan Fobileri: Örnek olarak, köpek, kedi, yılan, böcekler ya da fareden korkmak sayılabilir.Hayvan fobileri en yaygın fobi türüdür.
• Durumsal Fobiler: Bu, belli bazı durumlara karşı duyulan korkudur. Örneğin uçma, araba kullanma, arabada ya da toplu taşıma aracında yolculuk etme, köprü ya da tünelden geçme, kapalı bir yerde bulunma korkuları gibi...
• Doğal Çevresel Fobiler: Fırtına, yükseklik, su korkusu gibi
• Kan- Enjeksiyon- Yaralanma Fobileri: Yaralanma korkusu ya da kan alımı gibi damardan yapılan tıbbi müdahalelerde kan görmekten korkmak gibi
• Diğer Fobiler: Düşmekten, yüksek seslerden, palyaçolar gibi kostümlü kişilerden korkmak gibi...
Bir kişi birden fazla basit fobiye sahip olabilmektedir.
Basit fobinin belirtirleri nelerdir?
Belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bir nesne ya da duruma karşı duyulan abartılı ve mantıksız, nedensiz korku
• Nesne ya da durumdan sürekli kaçınmak ya da bunlarla karşılaşıldığında büyük azap çekmek.
• Panik ataktaki fiziksel semptomlar: Kalp çarpıntısı, mide bulantısı ya da ishal, terleme, titreme, irkilme, uyuşukluk ya da uyuşma, vücutta karıncalanma, nefes darlığı,baş dönmesi, boğuluyormuş gibi hissetme.
• Beklenen anksiyete: Zaman içinde korkulan durum ya da nesneyle karşılaşmanın gerginlik yaratıyor olması ve önceden de bu karşılaşmaların kaygıyla beklenmesi. (Örneğin köpek fobisi olan bir kişi yürüyüşe çıkmaktan kaçınıyor olabilir çünkü sokakta köpek görebileceğinden korkmaktadır.)
Basit fobisi olan çocuklar ise anksiyetelerini ağlayarak, ebeveynine yapışarak ya da sinir krizine benzer bir nöbetle gösterirler.
Basit fobilerin görülme sıklığı nedir?
Detay için tıklayınız.. Veritas Psikiyatri PDF Arşivi